[Kernenergienieuws] 8 december 2008

Ma Dec 8 08:46:55 UTC 2008

Vandaag: 

* Voortgang herstart Hoge Flux Reactor Petten 
* 40 jaar Kernfysisch Versneller Instituut 

-------------------------

NRG Nieuws: 5 december 2008 – 
Voortgang herstart Hoge Flux Reactor Petten 

Petten, 5 december 2008 - In augustus heeft NRG na het jaarlijkse 
groot onderhoud en inspecties, de reactor niet in bedrijf genomen 
nadat een gasbellenspoortje in het primaire koelwatersysteem was 
waargenomen. Het gasbellenspoortje wordt veroorzaakt door 
plaatselijke corrosie in een leidingdeel dat in beton is gegoten. 
Door NRG experts en specialisten uit binnen- en buitenland wordt 
intensief gewerkt aan de herstart van de reactor. 

Gisteren is een gedetailleerd reparatieplan voor het inbrengen van 
een huls in de leiding gereed gekomen. Uit dit plan blijkt dat gezien 
de complexiteit van de reparatie en zorgvuldigheid waarmee het moet 
worden uitgevoerd, de reparatie een aantal maanden meer tijd vraagt. 
Dit heeft vooral te maken met de vereiste kwalificaties van toe te 
passen materialen en technieken en training van technisch personeel. 

Op basis van de thans beschikbare resultaten van uitgebreide testen, 
metingen en beproevingen van de afgelopen periode en het belang van 
de reactor voor gezondheidszorg en onderzoek, bekijkt NRG mogelijke 
alternatieven om de herstart van de reactor te bespoedigen. 

** (einde persbericht) **

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met 
Juliette van der Laan, NRG persvoorlichting, tel 0224-564967 of 06-
10148943

----------------------

Rijksuniversiteit Groningen 
40 jaar Kernfysisch Versneller Instituut 

Datum: 05 december 2008 

Op vrijdag 12 december wordt het 40-jarig bestaan van het Kernfysisch 
Versneller Instituut (KVI) in Groningen gevierd met een symposium in 
het Academiegebouw. In 1968 was het gebouw achteraan de Zernikelaan 
in Groningen gereed en kon begonnen worden met de opbouw van het 
eerste cyclotron. De festiviteiten rond het jubileum worden 
aangegrepen om vertrekkend directeur Muhsin Harakeh, van wie ook de 
60-ste verjaardag gevierd wordt, in het zonnetje te zetten. 

De eerste plannen voor de bouw van een grote versneller in Groningen 
ontstonden in 1957. Voorvechter van de plannen was professor 
Brinkman, hoogleraar aan de Rijksuniversiteit. In 1963 ging de 
regering akkoord met de plannen. Er werd een contract getekend met 
Philips voor de bouw van een isochroon cyclotron, dat in 1970 gereed 
was. In 1972 werd door het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen 
(O&W), de Nederlandse organisatie voor Zuiver Wetenschappelijk 
Onderzoek (ZWO), de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en de Stichting 
voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM) een contract getekend 
over de managementstructuur van het nieuwe instituut. Afgesproken 
werd dat het KVI twee moederorganisaties zou hebben: de RUG en FOM. 
Kort daarna gaf eerste directeur Brinkman het stokje over aan de naar 
Groningen gehaalde Rolf Siemssen. 

Het eerste onderzoek 
In 1971 werden de eerste experimenten gedaan met het cyclotron. De 
eerste jaren werd het onderzoek toegespitst op de fundamentele 
kernfysica, in het bijzonder werd de structuur van de atoomkernen 
bestudeerd. Er werd niet alleen experimenteel, maar ook theoretisch 
onderzoek gedaan. Beroemde namen uit die tijd zijn Akito Arima en 
Franco Iachello, die op het KVI hun befaamde Interacting Boson Model 
ontwikkelden. Arima kreeg in 1994 een eredoctoraat van de RUG. 

Een nieuw cyclotron 
In 1985 begon een nieuwe fase voor het KVI. Om de wereldwijde 
toppositie in het kernfysica-onderzoek te behouden werd besloten tot 
de bouw van een nieuw, supergeleidend cyclotron. Dit cyclotron werd 
in een Frans-Nederlands samenwerkingsverband in Orsay, bij Parijs, 
gebouwd en AGOR gedoopt (Accélérateur Groningen-ORsay). In 1994 was 
het cyclotron opgebouwd. Het werd met succes getest, daarna 
afgebroken, in onderdelen naar Groningen vervoerd en daar weer 
opgebouwd. De eerste experimenten met AGOR in Groningen vonden in 
1996 plaats. 

Nieuwe onderzoekslijnen 
In de tachtiger jaren werd het onderzoek op het KVI verbreed. Er kwam 
een groep die onderzoek ging doen in de atoomfysica, waarbij de 
atomen als geheel van kern en elektronen onderzocht worden. Daarnaast 
werd er naar aanleiding van het ongeluk met de kerncentrale in 
Tsjernobyl in 1986 een groep opgericht die zich, met gebruikmaking 
van kernfysische technieken, richtte op het onderzoek naar de 
omgevingseffecten van straling. 

Precisieonderzoek aan stilstaande deeltjes 
Eind jaren negentig werd het initiatief genomen tot een 
onderzoekslijn, TRIµP genaamd, die de atoomfysica ging combineren met 
technieken uit de kernfysica. Bij dit onderzoek worden met AGOR 
geproduceerde deeltjes met lasertechnieken stilgezet, zodat ze met 
uiterste precisie bestudeerd kunnen worden. Op deze manier kunnen de 
grenzen van het bekende Standaardmodel van de elementaire deeltjes 
onderzocht worden zonder gebruik te hoeven maken van immense 
versnellers als bij het internationale onderzoeksinstituut CERN in 
Genève. 

Afscheid van directeur Harakeh 
Scheidend directeur Muhsin Harakeh is op 1 januari 1996 aangetreden 
in zijn functie en heeft het KVI dertien jaar geleid. De uit Libanon 
afkomstige Harakeh studeerde en deed zijn promotieonderzoek in de 
Verenigde Staten. Na perioden in Groningen, Kopenhagen en Amsterdam, 
waar hij in 1986 hoogleraar werd aan de Vrije Universiteit, kwam hij 
in 1993 definitief naar het KVI. Hij heeft het KVI door een moeilijke 
periode gesleept nadat de Stichting FOM in 2004 besloot het 
onderzoeksgebied kernfysica te verlaten. Hij initieerde een contract 
van de Rijksuniversiteit Groningen met het Duitse zusterinstituut GSI 
in Darmstadt, waardoor het fundamentele onderzoek in de kernfysica 
voortgezet kon worden. Onder zijn leiding werden nieuwe 
onderzoekslijnen in de astro-deeltjesfysica en de fysica van leven 
geïnitieerd. Met het huidige brede spectrum aan fundamenteel en 
toegepast onderzoek dat door de KVI-wetenschappers gedaan wordt, 
heeft het KVI voor de komende jaren een uitdagende rol op het 
wereldwijde wetenschappelijke toneel. 

Geschiedschrijving van het KVI 
Ter gelegenheid van het 40-jarig jubileum heeft KVI-hoogleraar van 
het eerste uur Adriaan van der Woude een boek geschreven over de 
geschiedenis van het KVI, met de titel "40 Jaar KVI". Het boek wordt 
gepresenteerd bij de festiviteiten op 12 december. 

Informatie over het symposium: www.kvi.nl/kvi100

------------------------

----------------------------------------------------------------------
stichting Laka                                         Laka foundation
documentatie en onderzoeks-                documentation and research
centrum kernenergie                        centre on nuclear energy
Ketelhuisplein 43                                Ketelhuisplein 43
1054 RD Amsterdam                                 NL-1054 RD Amsterdam 
tel: 020-6168294                                           Netherlands
fax: 020-6892179                                   tel: +31-20-6168294
                                                   fax: +31-20-6892179
                            www.laka.org
                            info at laka.org
----------------------------------------------------------------------