[Kernenergienieuws] 28 mei 2009

[Laka Foundation]

Vandaag alleen:

Kernafval keert terug naar Zeeland
Reformatorisch Dagblad, 28-05-2009 11:14 | Pieter Ariese

NIEUWDORP – De Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval (Covra) in 
het Zeeuwse Nieuwdorp ontvangt half juni het eerste transport met tot 
schroot verwerkte splijtstofstaven. Gisteren demonstreerde het 
nucleaire opslagcentrum de ontvangst en verwerking van speciale vaten 
met de hoogradioactieve metaalresten.

Op slechts een paar honderd meter van de Borsselse kerncentrale 
torent een betonnen kolos boven het landschap uit. Weinig doet 
vermoeden dat in het gebouw gevaarlijk, hoogradioactief afval ligt 
opgeslagen.
Toch bevat de feloranje geschilderde bunker tientallen vaten met het 
stralingsgevaarlijke spul. Veilig opgeborgen achter dikke betonnen 
muren, bestand tegen aardbevingen, overstromingen en neerstortende 
vliegtuigen.

Ondanks dat Covra en de kerncentrale praktisch elkaars buren zijn, 
gaat het radioactieve afval uit de centrale niet rechtstreeks naar 
het Hoogradioactief Afval Behandelings- en Opslag Gebouw (Habog), 
zoals de oranje bunker officieel heet. Van de metalen staven met 
splijtstof, gebruikt als brandstof voor het opwekken van energie, is 
eens per jaar een klein deel aan vervanging toe. In een speciale 
opwerkingsfabriek in het Franse La Hague worden de gebruikte staven 
gerecycled.
De fabriek haalt de splijtstof uit de staven. Zo’n 95 procent daarvan 
is herbruikbaar. Bij het opwerkingsproces ontstaat echter ook afval: 
zowel hoogradioactieve stof als besmette metaalresten.
De hoogradioactieve stof wordt in Frankrijk vermengd met vloeibaar 
glas en daarna in een speciale roestvrijstalen capsule gegoten. Zodra 
het is gestold, kan het op transport, terug naar Nederland. De Franse 
wet verplicht namelijk het in Le Hague verwerkte afval terug te 
nemen.
Half juni krijgt Covra voor het eerst ook de besmette metaalresten 
retour. Tot nu toe werden de in mootjes gehakte splijtstofstaven 
opgeslagen in Frankrijk, maar nieuwe verwerkingstechnieken maken het 
mogelijk dat ook dit afval terug kan naar Nederland.

Nederland is het eerste land dat de besmette metaalresten terug 
neemt, zegt Covra-directeur Hans Codee. „We hebben al ervaring met 
het transport van de hoogradioactieve reststof. Het metaalafval wordt 
in soortgelijke capsules vervoerd.”
Het proeftransport gisteren bevatte geen echt radioactief materiaal. 
Dat zou te gevaarlijk zijn, zegt Codee. In de betonnen bunker wordt 
daarom geoefend met lege capsules.
De capsules komen vanuit Frankrijk per spoor naar Nieuwdorp. In een 
speciale container, die plaats biedt aan 24 capsules. In een van de 
hallen in het Habog wordt de container in verticale stand getakeld. 
Via een metershoge, dikke stalen deur gaat de container naar een 
volgende ruimte, waar Covra-medewerkers het deksel van de container 
handmatig losdraaien.
Vanaf dat moment neemt de controlekamer de verdere verwerking over. 
De grote container schuift automatisch naar een volgende ruimte, 
ditmaal via een rode deur. Codee: „De kleur geeft aan dat het 
stralingsrisico hier een stuk groter is. Vandaag kunnen we met een 
gerust hart naar binnen, want de dummy’s bevatten geen afval.”

Een computergestuurde kraan hijst langzaam een van de stalen capsules 
uit de container en plaatst deze in een stellage. Van achter een 
dikke glazen wand inspecteert een medewerker de capsule met behulp 
van robotarmen. „We kijken of de capsule niet is beschadigd en of er 
bijvoorbeeld geen radioactief stof op ligt”, zegt Codee.
Vanuit de inspectieruimte verdwijnen de capsules naar een van de 
opslagruimtes. Daar blijven ze de eerstkomende honderd jaar 
onaangeroerd liggen. „Daarna wordt gekeken of het dan nog steeds 
radioactieve deel van het afval ergens definitief kan worden 
opgeborgen.”
Covra slaat overigens niet alleen afval uit de Borsselse kerncentrale 
op. Ook hoogradioactief afval van de onderzoeksreactoren in Delft en 
Petten vindt zijn weg naar Nieuwdorp. Het afval uit de stilgelegde 
kerncentrale van Dodewaard wordt verwerkt in Engeland en komt later 
naar de oranje bunker.

Over de exacte datum van het eerste transport met besmette 
metaalresten wil Codee niet veel kwijt. „Het zal ergens halverwege 
juni zijn.” Transporten met radioactief materiaal waren eerder 
doelwit van linkse milieuactivisten. Kernenergie en vooral het 
daarbij horende afval blijven immers omstreden.
Toch hoeft niemand wakker te liggen van de risico’s rond de 
opslagbunker van Covra, zegt Codee. „Het afval ligt nergens zo veilig 
als hier.”



----------------------------------------------------------------------
                            www.laka.org
                   www.kernenergieinnederland.nl

stichting Laka                                         Laka foundation
documentatie en onderzoeks-                documentation and research
centrum kernenergie                        centre on nuclear energy
Ketelhuisplein 43                                 Ketelhuisplein 43
1054 RD Amsterdam                    1054 RD Amsterdam, Netherlands 
tel: 020-6168294                                tel: +31-20-6168294
e-mail: info at laka.org                            e-mail: info at laka.org       
----------------------------------------------------------------------