[Kernenergienieuws] 29 septemer 2011

[Laka Foundation]

Met vandaag:

** ?Sluit kerncentrale Delft? (29-9)

** Eén rampenplan voor Zeeland (28-9)

** Op zoek naar geschikte eindberging voor hoogradioactief afval (29-9)

** Uitgaanstip: Tentoonstelling Leiden; Nederlanders op zoek naar energie

** Groen! wil mee onderhandelen (Belgie, 29-9)


------------------

Metronieuws.nl, 29-09-2011
?Sluit kerncentrale Delft?
? Leefbaar Delft: risico op ongelukken is onaanvaadbaar ? "Breivik  
beschreef aanslag Delftse reactor"

Oppositiepartij Leefbaar Delft wil dat de kleine kernreactor RID aan  
de Mekelweg in Delft zo snel mogelijk de deuren sluit.  
Fractievoorzitter Jan Peter de Wit vindt dat het risico op ongelukken  
in deze tijd te groot is. ?Na Hoofddorp, Fukushima en Oslo zouden we  
beter moeten weten. Dit zijn onaanvaardbare risico?s.?

Op 31 oktober verschijnt de tussenrapportage van een stresstest onder  
143 Europese kerncentrales. In februari 2012 volgt het eindrapport.  
Dan blijkt of de centrales bestand zijn tegen natuurrampen, ongelukken  
en terreuraanslagen. ?En de risico?s daarop zijn rondom Delft alleen  
maar toegenomen?, zegt De Wit. ?Deze reactor wordt bovendien  
nauwelijks bewaakt.?

?Na de aardbeving bij de Fukushima Dai-ichi-centrale in maart bleek de  
tsunami tien meter hoger dan verwacht. De meltdown was het gevolg van  
stroomuitval. Dat kan hier ook gebeuren. Bij zo?n ramp of een  
terroristische aanslag moeten we dan het omliggende gebied binnen een  
straal van twintig kilometer ontruimen. Dat betekent dat je Rotterdam  
en Den Haag in één klap wegvaagt. Nee, ik jaag geen angst aan. Een  
aanslag met een vrachtwagen vol kunstmest op de Delftse reactor stond  
letterlijk beschreven in het manuscript van de Oslo-terrorist Anders  
Breivik.?

Ook de aardbeving van 8 september rond Nijmegen en het toenemende  
vliegverkeer op Rotterdam The Hague Airport baart de Delftse  
oppositieleider inmiddels grote zorgen. ?Er landen hier tegenwoordig  
grote Airbus-vliegtuigen en Boeings. Zo?n kist van Turkish Airways  
stortte in 2009 neer bij Hoofddorp. Wat als zo?n vliegtuig op de  
reactor komt? Ik weet dat het maar een proefreactor is. Maar wel één  
op het grondgebied van Delft met een aanzienlijke hoeveelheid  
splijtstofstaven en kernafval. Zwaar radioactief materiaal dus. Het  
Bouwkunde-gebouw van de TU Delft brandde in 2008 ook helemaal af na  
een simpele kortsluiting in een koffiezetapparaat.?

Woordvoerder Mark de Kok van de gemeente Delft laat in een reactie  
weten dat het allemaal zo?n vaart niet loopt. ?De veiligheid van deze  
reactor is maximaal op orde?,  aldus De Kok. ?De gebeurtenissen in  
Noorwegen en de aardbeving bij Nijmegen doen daar niets aan af. Of dat  
ook zo is als er een vliegtuig neerstort op die reactor weet ik niet.  
Dat zijn extreme calamiteiten. Uw huis is dan ook niet meer veilig.  
Feit is wel dat er nauwelijks radioactief materiaal in deze reactor  
ligt. In een extreem scenario zou het bij ontruiming om slechts enkele  
honderden meters gaan.?

De Wit: ?Alleen daarom al moet dat ding zo snel mogelijk weg. Borsele  
staat niet voor niets in het uiterste puntje van het niemandsland van  
Zeeland.?

Delftse reactor
Het Reactor Instituut Delft (RID) is een onderdeel van de Technische  
Universiteit Delft.  In het RID wordt onderzoek gedaan naar straling.  
De TU is het enige instituut binnen het hoger onderwijs in Nederland  
dat beschikt over een eigen kernreactor.

Die heeft een thermisch vermogen van 2 MW en is van het type  
bassinreactor. De splijtstofelementen van dit type zijn ondergedompeld  
in een waterbad. De reactor is niet bedoeld voor  
elektriciteitsproductie. Wel worden er radio-isotopen geproduceerd  
voor medische doeleinden.


--------------

Eén rampenplan voor Zeeland
PZC,  woensdag 28 september 2011 | 17:06 | Laatst bijgewerkt op:  
donderdag 29 september 2011 | 08:56

MIDDELBURG - De Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) heeft één nieuw  
crisisplan voor de hele provincie vastgesteld.

Het plan vervangt de dertien gemeentelijke rampenplannen. Bij een  
ongeluk dat de gemeentegrenzen maar enigszins overstijgt, is niet  
langer de eigen burgemeester verantwoordelijk voor de inzet van de  
hulpdiensten, maar neemt de voorzitter van de veiligheidsregio de  
regie in handen. Momenteel is dat burgemeester Koos Schouwenaar van  
Middelburg.

Naast het regionale crisisplan heeft het VRZ-bestuur ook een apart  
bestrijdings- en evacuatieplan opgesteld voor ongelukken met de  
kerncentrale in Borssele en Doel. Die aanpak wordt volgende maand  
gelijk getest op z'n bruikbaarheid in een grote stafoefening, 'Indian  
Summer', rond de nucleaire installatie in Borssele. Volgens  
Schouwenaar gaat het om een 'papieren oefening' waar ook de  
verantwoordelijke bewindslieden in Den Haag bij betrokken zijn. De  
burger zal hier niets van merken, verwacht de burgemeester.


------------------

Op zoek naar geschikte eindberging voor hoogradioactief afval
Reformatorisch Dagblad, 29-09-2011 08:34 | Bart van den Dikkenberg

Radioactief afval blijft nog duizenden jaren levensgevaarlijk.  
Langdurig bovengronds opslaan is volgens de Europese Unie geen optie,  
dus zoekt ook Nederland naar een manier om het onder de grond te  
stoppen. Maar daaraan zitten nogal wat haken en ogen.

Klasgenoten werden arts, piloot of advocaat. Dr. ir. Ewoud Verhoef  
echter niet. ?Ik werd vuilnisman?, lacht de adjunct-directeur van  
Covra in Borssele, het opslagbedrijf voor radioactief afval. ?We  
ruimen hier het afval op waarvan de maatschappij vindt dat het  
levensgevaarlijk is.?

Vanuit zijn werkkamer kijkt Verhoef uit op het oranjegeschilderde  
Haboggebouw, waarin het hoogradioactieve afval van de kerncentrales  
van Borssele, Delft en Petten ligt opgeslagen. ?Voor ten minste  
honderd jaar.?

Het materiaal dat in bijna manshoge metalen vaten is opgeborgen, moet  
voortdurend worden gekoeld, legt de Covradirecteur uit. ?Tijdens het  
radioactieve verval produceert het materiaal in elk vat aanvankelijk  
zo?n 100 watt aan warmte, evenveel als een forse gloeilamp. In de loop  
van honderd jaar vermindert die hitte-uitstraling sterk. Dat maken we  
duidelijk door het Haboggebouw om de twintig jaar een lichtere kleur  
te geven.?

Na honderd jaar is een deel van het afval nog steeds niet  
ongevaarlijk. Sommige elementen blijven duizenden jaren radioactieve  
straling uitzenden, beaamt Verhoef. ?Uranium bijvoorbeeld is pas na  
100.000 jaar ?10 halfwaardetijden? onschadelijk geworden.? Het is dus  
zaak om het spul veilig op te bergen voor tienduizenden jaren.

Om die reden moet elk Europees land rond 2014 een plan hebben om  
kernafval langdurig op te slaan. ?Elk land is verantwoordelijk voor  
zijn eigen afval?, legt Verhoef uit.

Ook Covra werkt aan een oplossing. Zo heeft vrijdag de aanbesteding  
plaats van het derde onderzoek naar een zogeheten ondergrondse  
eindberging.

Onder meer Zweden, Finland en Frankrijk ontwikkelen of bouwen al een  
ondergrondse eindberging in graniet en klei. De enige eindberging ter  
wereld die al in bedrijf is, is de WIPP in New Mexico in de VS, weet  
de Covradirecteur. ?Al het Amerikaanse militaire afval wordt daar  
sinds 1999 opgeslagen op een diepte van 655 meter in een  
steenzoutlaag. Deze eindberging lijkt heel sterk op de berging die  
Nederland voor ogen staat.?

Maar als er in de toekomst een methode wordt gevonden die recycling  
van het radioactief afval mogelijk maakt? Verhoef lacht. ?Wij zijn  
professionele überpessimisten. Het is onze taak om te zorgen voor  
veilige eindberging van hoogradioactief materiaal. We zorgen er wel  
voor dat we het materiaal er dan ook weer veilig uit kunnen halen, als  
we er iets mee kunnen doen.?

Rond het jaar 2100 moet Nederland hebben gekozen voor een zoutlaag of  
de zogeheten Boomse klei om het hoogradioactieve materiaal veilig in  
op te slaan. Welke gooit de hoogste ogen? Volgens Verhoef zijn beide  
lagen er uitstekend geschikt voor.

?Zowel klei als steenzout vervormt, beide aardlagen zullen de gemaakte  
gaten na verloop van tijd vanzelf opvullen. Het wordt dan een massieve  
rotsformatie. Klei heeft als prettige bijkomstigheid dat die ?mocht er  
een vat kapot gaan? ontsnappende deeltjes aan zich bindt. Dat  
verhindert dat ze in de bodem een eigen leven gaan leiden. In  
steenzout kan grondwater niet stromen; in klei wel, met ongeveer 1  
meter per 40.000 tot 100.000 jaar.?

Op de lange duur verbrokkelt glas, verkruimelt staal en valt beton  
uiteen. Toch levert een kapot vat volgens Verhoef geen gevaar op voor  
bijvoorbeeld het grondwater en het bovengrondse leven. ?De tijd is  
onze beste vriend. Het radioactieve materiaal vervalt sneller dan dat  
het grondwater uit de klei kan stromen. Voordat het de biosfeer kan  
bereiken, is het al onschadelijk gemaakt door de tijd.?

Ike Teuling van Greenpeace stelt desgevraagd echter dat ze een  
ondergrondse eindberging een ?gevaarlijke gok? vindt. ?Natuurlijk is  
er onderzoek gedaan. Maar dat was in onverstoorde grond. De  
theoretische snelheid waarmee de deeltjes de biosfeer kunnen bereiken,  
klopt. Het bewijs uit de praktijk ontbreekt echter, en daarmee loop je  
een groot risico.?

Verhoef stelt daarentegen dat het helemaal geen waagstuk is.  
?Veiligheid heeft voor ons absoluut topprioriteit. We verstoren de  
kleilaag minimaal doordat we zeer langzaam graven en de klei  
ondersteunen met betonnen segmenten. We hebben immers tijd genoeg.?

Toch gaat het wel eens fout. Greenpeace legt in een rapport de vinger  
bij de problemen bij het Duitse Asse. Daar zijn 100.000 vaten in het  
ondergrondse kernafvaldepot Morsleben al na tientallen jaren gaan  
lekken in de steenzoutkoepel en dreigt het grondwater besmet te raken,  
zo maakten de Duitse autoriteiten in 2008 bekend. Verhoef knikt. ?Ik  
vind het goed dat ze met ons meedenken, maar de situatie in Asse is  
niet te vergelijken met een eindberging. Het gaat daar om een verlaten  
zoutmijn. Die is te instabiel voor de opslag van kernafval. Een  
eindberging is daarentegen op maat ontworpen voor de opslag van  
radioactief materiaal. En die móét veilig zijn, punt uit.?

Hij zou graag zien dat Greenpeace bij de ontwikkeling van de  
eindberging optreedt als adviseur. ?Helaas wil ze dat niet.? Waarom  
niet? Teuling draait er wat omheen, maar stelt ten slotte dat  
Greenpeace best wil praten met Covra over een oplossing voor het  
radioactieve afval. ?Wat ons betreft is dat een bovengrondse. Wij  
vinden het bovendien dweilen met de kraan open zolang er één  
kerncentrale draait.?

Verhoef is het daar niet mee eens. ?Dat de eindberging nodig is, staat  
vast, want er is radioactief materiaal dat opgeslagen moet worden. Het  
gemakkelijkste zou zijn als wij een magische manier hadden om het  
afval veilig weg te toveren. Dat kunnen we niet, dus willen we het zo  
secuur mogelijk opbergen voor de komende duizenden jaren.?

Nederlands afval per jaar
Afval totaal: 1,5 miljoen m3
Laag- en middelradioactief afval: 1000 m3
Hoogradioactief afval: 4 m3
Hoogradioactief warmteproducerend afval: 2,5 m3



--------------

Uitgaanstip:
Nederlanders op zoek naar energie

Leiden - Museum Boerhaave staat de komende maanden in het teken van  
energie. Aanstaande donderdag 29 september opent Diederik Samsom,  
(kern)energiekenner en Tweede Kamerlid, de tentoonstelling Verborgen  
Krachten: Nederlanders op  zoek naar energie. De tentoonstelling is  
nog tot 18 maart 2012 te bekijken.

Nederland staat vooral bekend vanwege de strijd tegen het water. De  
zoektocht naar energiebronnen maakt veel minder deel uit van het  
standaardbeeld van onze geschiedenis. Ten onrechte, zo toont Verborgen  
Krachten. De zoektocht naar energie is bepalend geweest voor het lot  
van ons land. Ging het goed met de brandstofwinning, dan ging het goed  
met Nederland.

Bij de tentoonstelling verschijnt de bundel Verborgen Krachten,  
Nederlanders op zoek naar energie met veertien bondige essays. Al  
zappend krijgt de lezer de hoge pieken en diepe dalen van de nationale  
energiegeschiedenis voorgeschoteld. Het perpetuum mobile van ?s  
Gravesande, het verrijkte uranium van Jaap Kistemaker en de getemde  
bolbliksems van ingenieur Dijkhuis: ze illustreren de uitdagingen die  
energie-onderzoekers aangingen.

(in de tentoonstelling en de bundel zijn een aantal  
antikernenergie-affiches van Laka opgenomen)
(tot achtien maart 2012)


-----------------

Groen! wil mee onderhandelen
De Standaard, donderdag 29 september 2011, 08u44

De bevestiging van de kernuitstap, het optrekken van de sociale minima  
en de regulreing van de financiële markten. Die drie dossiers wil  
Groen! bij de regeringsonderhandelingen verdedigen. Daarvan hangt af  
of de partij in de regering stapt.

Stapt Groen! in de regering of niet? Vooral Open VLD is Groen! liever  
kwijt dan rijk als het echt over de regeringsdeelname gaat. Groen! is  
mathematisch immers niet nodig voor een gewone meerderheid (wel voor  
een staatshervormende tweederdemeerderheid).

Groen! zelf wil absoluut mee onderhandelen over een regeerakkoord, zo  
liet fractieleidster Meyrem Almaci verstaan op Radio 1 in De Ochtend.  
Pas als die regeringsonderhandelingen slecht zouden aflopen voor de  
groenen, doet de partij niet mee. Maar vooraf uitgesloten worden,  
vindt Almaci onheus.

-- 
Stichting Laka
Ketelhuisplein 43
1054 RD Amsterdam
www.laka.org
www.kernenergieinnederland.nl