[Kernenergienieuws] scheurtjesonderzoek

[Laka Foundation]

Wat met het scheurtjesonderzoek reactorvat Borssele?

In de reactorvaten van de Belgische kerncentrales Doel-3 en Tihange-2,  
blijken veel meer scheurtjes te zitten dan tot nu toe aangenomen: in  
Doel 13.000 en Tihange 2 ongeveer 3000.[1] Experts zeggen dat ze zich  
niet voor kunnen stellen dat ze A. niet groter worden en B. dat andere  
kerncentrales ze niet ook hebben. Advies is dan ook voor alle  
kerncentrales om het reactorvat goed te onderzoeken.
Laka heeft zich de laatste jaren intensief bezig gehouden met het  
onderzoek naar die eventuele scheurtjes in Borssele. Er zijn  
verschillende zoektochten naar documenten geweest en dat alles heeft  
geleid dat de constatering dat er nog veel onduidelijk is. Laka stapt  
binnenkort naar de Raad van State om de toezichthouder te dwingen zich  
serieus met het resultaat van het onderzoek bezig te houden.

Tot nu toe werd vooral gekeken naar de maker van het reactor: het  
Rotterdamse (al lang failliete) bedrijf RDM. Ook de kerncentrale  
Borssele heeft een reactorvat gemaakt door RDM.[2] Maar nu zegt Jan  
Bens, de directeur van de Belgische nucleaire controle autoriteit  
FANC: ?Dit is mogelijk een wereldwijd probleem voor de hele nucleaire  
sector. De oplossing is om bij alle 430 kerncentrales wereldwijd,  
nauwkeurige inspecties uit te voeren?.

En Borssele? Na maatschappelijk onrust werd de exploitant van de  
kerncentrale in Borssele in 2012 opgedragen ook een  
scheurtjesonderzoek te verrichten: niet van de hele oppervlakte van de  
reactorwand, maar slechts van ruim 40 %. Dit bleek uit het Plan van  
Aanpak. Maar met dat PvA was al wat vreemds aan de hand: in de eerste  
versie is nog sprake van 100% controle, maar uit de tekst en  
communicatie blijkt dat op advies van het nucleaire toezichthouder KFD  
zelf het is verandert in 44%. Overigens: het Plan van Aanpak werd pas  
in december 2013, mede door een WOB-actie van Laka gepubliceerd).[3]

Laka heeft zich redelijk vastgebeten in dat scheurtjesonderzoek en er  
zijn nog heel veel losse eindjes: een van de belangrijkste daarvan is  
dat de resultaten van dat onderzoek nooit door de toezichthoudende  
instantie Kernfysische Dienst zijn gezien: ze hebben EPZ, de  
exploitant van de kerncentrale, op hun woord geloofd. Het resultaat  
van het onderzoek is niet in bezit van de KFD, er is geen enkel  
inspectierapport waaruit blijkt dat het ingezien is, er is geen enkele  
communicatie binnen of door de KFD over de resultaten, etc. Allemaal  
zaken waar Laka specifiek naar gevraagd heeft met een beroep op de Wet  
Openbaarheid van Bestuur (WOB). In augustus hebben we het meeste  
daarvan al beschreven.[4]

In tegenstelling tot de toezichthouder neemt Laka de scheurtjes wel  
serieus. Daarom heeft Laka (gesteund door Stop Borssele en tientallen  
personen) in de zomer van vorig jaar een handhavingsverzoek ingediend.  
In de vergunning van de kerncentrale is namelijk opgenomen dat de  
resultaten van het scheurtjesonderzoek aan de KFD overlegd moet  
worden. En aangezien dat niet is gebeurd voldoet de kerncentrale niet  
aan de vergunning en dient gesloten te worden.[5] Maar ja, zo?n  
verzoek dien je in bij de Kernfysische Dienst zelf, dus we zijn niet  
verbaasd dat dat niets opgeleverd heeft. We zijn nu eindelijk zover  
dat we dat bij de Raad van State kunnen laten toetsen.

En dan nog: er wordt steeds gezegd dat er in de reactorwand van  
Borssele geen ?rapporteerbare indicaties? gevonden zijn en dat het  
?Doel-fenomeen? niet optreedt in Borssele. Maar dat zegt niet zoveel  
over of er wel (en hoeveel dan) of niet scheurtjes zitten in de  
reactorwand. Dat blijft onduidelijk. Het is onwaarschijnlijk dat er  
helemaal géén haarscheurtjes in het onderzochte deel zijn  
aangetroffen, omdat reeds in 1972 scheurtjes werden aangetroffen.[6]  
EPZ heeft in januari 2013 met het Ministerie van Economische Zaken  
afgesproken dat het in het kader van het onderzoek naar het  
"Doel-effect" slechts scheurtjes groter dan 16mm zou rapporteren.[7]  
De scheurtjes in België zijn gemiddeld tussen de 10 en 14mm groot.[8]

En dan nog iets: de centrales Doel-3 en Tihange-2 zijn nu vanaf mei  
vorig jaar gesloten (ze waren minder dan een jaar daarvoor onder  
voorwaarden weer opgestart) omdat uit testen bleek ?een van die  
voorwaarden- dat staal met die scheurtjes anders reageerde op straling  
dan aangenomen: de verbrossing van het staal was veel groter dan  
verwacht (en berekend).
In België werden die testen in 4 weken gedaan. Vergelijkbaar onderzoek  
wordt ook gedaan aan reactorvatmateriaal van kerncentrale Borssele.  
Alleen nemen bij Borssele de experimenten niet ongeveer vier weken  
maar 10 jaar in beslag!. Hierdoor wordt het uiterlijk pas in 2020  
bekend of het reactorvat van Borssele na meer dan veertig bestraling  
nog wel bestand is tegen alle omstandigheden die in de kernreactor  
kunnen optreden.[9] We hebben ons bij de procedure rond de  
levensduurverlenging van de kerncentrale (tot 2034) al verwonderd over  
het feit dat belangrijke onderzoeken over de veiligheid van de reactor  
in de volgende 20 jaar, pas ver na het verlenen van de vergunning  
bekend hoeven te zijn.[10] Laka heeft in april 2014 van de minister  
geëist dat dat onderzoek sneller moet, maar Kamp liet ons op 4 juni  
2014 schriftelijk weten dat er "geen nieuwe feiten en omstandigheden  
(zijn) die tot een ander oordeel zouden moeten leiden". [11]

We waren het daar toen niet mee eens en zijn het nog steeds niet. We  
vinden dat de overheid er zich gemakkelijk vanaf maakt en de  
exploitant op haar woord geloofd. En van een toezichthouder verwachten  
wij iets anders.

Bronnen:
[1]  
http://www.fanc.fgov.be/nl/news/dossier-doel-3/tihange-2-nieuwe-stand-van-zaken/744.aspx
[2]  
http://www.laka.org/nieuws/2012/wist-rdm-wel-hoe-dat-moest-reactorvaten-bouwen-690/
[3]  
http://www.laka.org/nieuws/2013/plan-van-aanpak-scheurtjes-onderzoek-borssele-openbaar-2269/
[4]  
http://www.laka.org/nieuws/2014/doel-3-tihange-2-en-hoe-zat-het-ook-al-weer-met-borssele-2800/
[5]  
http://www.laka.org/nieuws/2014/kerncentrale-borssele-voldoet-niet-aan-ergunningsvoorwaarden-2702/
[6]  
http://www.laka.org/nieuws/2013/reactorvat-borssele-en-de-haarscheurtjes-1122/
[7]  
http://www.laka.org/nieuws/2013/plan-van-aanpak-scheurtjes-onderzoek-borssele-openbaar-2269/
[8] http://www.fanc.fgov.be/GED/00000000/3300/3323.pdf
[9]  
http://www.laka.org/nieuws/2014/doel-3-en-tihange-2-nu-dicht-uitsluitsel-borssele-pas-rond-2020-2503/
[10]  
http://www.laka.org/nieuws/2012/voorbeeld-zienswijze-tegen-bedrijfsduurverlenging-kerncentrale-borssele-707/
[11]  
http://www.laka.org/nieuws/2014/brief-minister-over-snellere-resultaten-verbossingsonderzoek-reactorvat-kcb-2645/

-- 
Stichting Laka
Ketelhuisplein 43
1054 RD Amsterdam
www.laka.org
www.kernenergieinnederland.nl
Voor nieuws en analyse: kernenergienieuws-subscribe op laka.org
IBAN: NL75 INGB 0005 7804 52