[Kernenergienieuws] EC-rapport medische isotopen: Pallasreactor één van de opties

Wo Jan 26 13:31:43 UTC 2022

EC-rapport medische isotopen: Pallasreactor één van de opties 

woensdag 26 januari 2022

EC-rapport medische isotopen: Pallasreactor één van de opties ( https://www.laka.org/?p=16166 )

Het kabinet gaat in het eerste kwartaal beslissen of er heel veel geld naar de nieuwe Pallasreactor gaat. Belangrijke afweging daarbij is natuurlijk
de leveringszekerheid van medische isotopen. Over die ‘voorzieningszekerheid’ is een aanvullend onderzoek gepubliceerd. De nieuwe minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Ernst Kuipers, stuurde het rapport samen met een reactie, naar de Kamer. In die Kamerbrief worden de conclusies uit
het rapport behoorlijk naar Pallas toegeschreven. In het rapport namelijk, is een nieuwe reactor – ergens in Europa – alleen maar één van de
mogelijke scenario's.
Het afgelopen week door de Europese Commissie gepubliceerde en door NucAdvisor geschreven rapport (
https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/4599de47-3ac6-11ec-89db-01aa75ed71a1/language-en ) ‘Co-ordinated Approach to the
Development and Supply of Radionuclides in the EU’, telt 260 bladzijden en schetst een aantal scenario’s met betrekking tot de leveringszekerheid
van medische isotopen. Het maakt deel uit van de strategische agenda voor medische isotopen van de Europese Commissie (SAMIRA).
Europees isolationisme
 De nieuwe minister van VWS, Ernst Kuipers, stuurde samen met het rapport, een brief naar de Kamer met zijn reactie op het rapport. In die Kamerbrief
( https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2022Z01011&did=2022D02155 ) wordt telkens grote nadruk gelegd op de Europese
onafhankelijkheid. Dat lijkt een vaststaand uitgangspunt. “olgens de experts zal de Europese Unie zonder maatregelen afhankelijk worden van landen
buiten Europa voor de voorziening van medische isotopen. Met name de snel stijgende vraag naar isotopen voor therapeutische doeleinden zal volgens de
geraadpleegde experts niet kunnen worden opgevangen, indien de verouderde productiecapaciteit in Europa niet tijdig wordt vervangen.” De minister
over de conclusies in het rapport: “Als vuistregel geldt daarbij: hoe hoger de investering, hoe beperkter de afhankelijkheid van landen buiten de
EU.”
De redenen om aan die Europese onafhankelijk vast te houden zijn niet overtuigend. Kuipers: “In de eerste plaats spelen hierbij vooral logistieke
factoren een rol: vanwege de snelle afname van de radioactiviteit en werkzaamheid van isotopen is snelle levering aan ziekenhuizen - en dus productie
dichtbij huis – doorslaggevend voor de voorzieningszekerheid en het voorkomen van mogelijke tekorten.” Maar juist de therapeutische isotopen
hebben halfwaardetijden die het heel goed mogelijk maken om ze buiten Europa te produceren. Daarbij komt dat het veruit meest gebruikte diagnostisch
isotoop (80% van alle medische handelingen met radioactieve isotopen), technetium, op steeds grotere schaal op steeds meer locaties geproduceerd gaat
worden zonder kernreactor.
“Ook andere, meer geopolitieke afwegingen kunnen redenen zijn om te kiezen voor het bestendigen van de Europese onafhankelijkheid. Daarbij kan
gedacht worden aan het versterken van de innovatiekracht en de exportpositie van Europa, behoud van hoogwaardige nucleaire kennis en het streven naar
meer strategische autonomie van de EU.” Maar dan is het ook andersom: waarom zou de rest van de wereld afhankelijk willen (moeten) zijn van de
Europese Unie? Er is derhalve geen technische reden om de voorzieningszekerheid binnen Europa te garanderen; de redenen zijn economisch en politiek.
Waar komt dat isolationisme vandaan? Alleen dan kan Nederland een rol blijven spelen als ‘wereldspeler’. Alweer: een politieke en commerciële
afweging.
Rapport veel genuanceerder
 Deze eerste brief aan de Kamer van de nieuwe minister stelt dat de conclusie van NucAdvisor is “dat er aanvullende investeringen, waaronder één
additionele reactor, noodzakelijk zijn om toekomstige tekorten te voorkomen.” En gaat dan verder: “Het Pallas-project wordt in het rapport gezien
als een oplossingsrichting, gelet op de nadruk op grootschalige productie van medische isotopen.”
Het rapport zelf is veel genuanceerder dan de Kamerbrief doet vermoeden.
 In het rapport worden een aantal scenario’s geschetst waarvan een nieuwe reactor ergens in Europa een sub scenario is (scenario B2), die tevens het
meeste geld gaat kosten. Het rapport werpt eerder de vraag op of Europa wel dan niet volledig zelfvoorzienend wil zijn en doet een oproep om verder
onderzoek te doen naar de marktontwikkelingen en moedigt een mix van private- en overheidsinitiatieven aan.
 Ook de opmerking dat het rapport verwijst naar Pallas als oplossing is ver gezocht. Pallas wordt nauwelijks benoemd: een keer als vertraagd project
en een keer in één van de scenario’s als ‘nieuw’ initiatief. Terwijl in het rapport duidelijk wordt dat de Franse Jules Horowitz en de Duitse
FRM II veel verder gevorderde projecten zijn, maar (nu nog) hoofdzakelijk voor onderzoek zijn gebouwd. Het is een politieke beslissing – en geen
technische onmogelijkheid – om die meer voor (therapeutische) isotopen te bestemmen.
 Onduidelijk in het rapport blijft de toekomstige vraag naar medische isotopen. De vraag is maar in een paar EU landen in kaart gebracht en
onduidelijk is of dit representatief is. Duidelijk is wel dat het aandeel therapeutische isotopen, hoewel groeiende, procentueel laag zal blijven.
Afhankelijkheid van HALEU blijft
 Het herhaaldelijk gebruik in de brief van de term laagverrijkt uranium in dit verband is irritant en verhullend. In de proliferatie wereld heet het
laagverrijkt uranium (minder dan 20% U-235) maar in feite is de juiste term HALEU (High Assay Low Enriched Uranium). Het is uranium verrijkt tot een
percentage net onder die 20% - dit in vergelijking met kerncentrales waarvoor het uranium tot ongeveer 4 á 5 % verrrijkt wordt - een percentage dat
Urenco niet eens mag verrijken. En dat is ook weer een probleem dat afhankelijkheid creëert. Het rapport gaat er uitgebreid op in, de brief aan de
Kamer benoemt het niet eens. HALEU vergroot de afhankelijkheid van Europa (Nederland) omdat er eigenlijk maar één leverancier is: Rusland. In de HFR
in Petten wordt dan ook brandstof uit Rusland gebruikt. Áls daar een andere leverancier bij komt, is dat de VS. Daarmede blijft de afhankelijkheid
van producenten buiten Europa ook met een nieuwe reactor bestaan.

Agenda:

25 maart 2022: People not Profit! Fridays for Future Wereldwijde Klimaatstaking! ( https://fridaysforfuture.org/march25/ ) Meer nieuws over
activiteiten in Nederland komt nog

Stichting Laka ( https://www.laka.org ) verzendt nieuws over kernenergie in Nederland.
Het documentatie- en onderzoekscentrum kernenergie 
plaatst het nieuws in een verhelderend kader.
Abonneren op kernenergienieuws is gratis.
Laka is volledig afhankelijk van uw donatie ( https://www.laka.org/donateur/ ).

Stichting Laka ( https://www.laka.org/ )
Ketelhuisplein 43
1054 RD Amsterdam
tel. 020-6168294
e-mail: info op laka.org ( mailto:info op laka.org )
------------- volgend deel ------------
Een HTML-bijlage is gescrubt...
URL: <https://lijst.laka.org/pipermail/kernenergienieuws/attachments/20220126/79bb1ad5/attachment-0001.htm>